درباره گروه جنگلداری

۱. تاریخچه تأسیس و توسعه

گروه جنگلداری دانشگاه کردستان در سال ۱۳۷۴ (۱۹۹۵ میلادی) با هدف پاسخگویی به نیازهای علمی، پژوهشی و آموزشی جامعه در حوزه منابع طبیعی تأسیس شد. این گروه در ابتدا با راه‌اندازی دوره کاردانی تکنولوژی جنگل و با حضور دو عضو هیأت علمی، آقایان دکتر شهرام کبودوندپور و دکتر لقمان قهرمانی، فعالیت خود را آغاز کرد. با تلاش مستمر، در سال ۱۳۷۷ مجوز پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی پیوسته مهندسی جنگلداری را دریافت نمود و ۳۰ دانشجو را در اولین دوره پذیرفت.

در سال ۱۳۸۵، گروه موفق به کسب مجوز راه‌اندازی دوره کارشناسی ارشد شد و در اولین نوبت، هفت دانشجو در گرایش‌های مدیریت جنگل و جنگل‌شناسی پذیرفته شدند. این روند توسعه، جایگاه و اهمیت روزافزون گروه را در یکی از نواحی مهم جنگل‌های زاگرس کشور نشان می‌دهد. در سال ۱۳۹۹، با صدور مجوز پذیرش دانشجویان بین‌المللی در مقطع دکتری علوم و مهندسی جنگل، فعالیت‌های بین‌المللی گروه گسترش یافت.

در حال حاضر، اعضای هیأت علمی گروه شامل شش نفر (چهار دانشیار و دو استادیار) هستند که در کنار همکاری با «مرکز پژوهش و توسعه جنگلداری زاگرس شمالی دکتر هدایت غضنفری»، در فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی نقش‌آفرینی می‌کنند. موقعیت جغرافیایی گروه در نزدیکی اقلیم کردستان عراق، این فرصت را فراهم می‌آورد تا به عنوان یک مرکز علمی منطقه‌ای شناخته شده و در توسعه همکاری‌های علمی با کشورهای همسایه نقش ایفا کند.

۲. پیام مدیر گروه

دکتر احمد ولی‌پور، مدیر گروه جنگلداری، با تأکید بر اهمیت حفاظت و مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس، اعلام می‌دارد: «ما در گروه جنگلداری متعهد هستیم تا با تربیت دانش‌آموختگانی مسلط بر دانش و فناوری‌های روز، نقش مؤثری در توسعه پایدار و حفظ منابع طبیعی کشور با تمرکز بر جنگل‌های زاگرس ایفا کنیم. کیفیت آموزش، پژوهش‌های نوآورانه و بهره‌گیری از فناوری‌های جدید، محورهای اصلی فعالیت‌های ما هستند. رویکرد ما توجه به نیازهای جوامع محلی، ارج نهادن به دانش اکولوژیک سنتی و بومی آنها، حمایت و اصلاح سیستم‌های سنتی مدیریت جنگل، بهره‌گیری از توان NGOها و برپایی نظام مدیریت مشارکتی با حضور همه ذی‌نفعان است.»

۳. چشم‌انداز و اهداف

گروه جنگلداری در تلاش است تا با ارتقاء سطح علمی و پژوهشی، تربیت نیروی متخصص و گسترش دانش بومی و جهانی، به عنوان مرجعی معتبر در حوزه جنگل‌داری زاگرس در سطح کشور و منطقه شناخته شود.

اهداف عمده:

  • تربیت نیروی متخصص و کارآمد در حوزه جنگلداری و حفاظت از منابع طبیعی.

  • حفظ، مدیریت و بهره‌برداری اصولی از جنگل‌های کشور با تمرکز بر جنگل‌های زاگرس.

  • توسعه پژوهش‌های علمی و کاربردی در زمینه مدیریت جنگل‌های زاگرس.

  • تلفیق مدیریت جنگل با بستر اجتماعی-اقتصادی و مفاهیم توسعه پایدار.

  • ارتقاء و توسعه دانش و فناوری‌های نوین در عرصه‌های جنگلداری.

  • ترویج مفاهیم توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست در جامعه.

  • همکاری‌های ملی و بین‌المللی در زمینه آموزش و پژوهش‌های مرتبط با جنگل‌ها.

  • برپایی نظام مدیریت مشارکتی جنگل با مشارکت همه ذی‌نفعان (جوامع محلی، دولت و NGOها).

۴. گرایش‌های تخصصی و فعالیت‌ها

این گروه علاوه بر مقطع کارشناسی، هر ساله در مقطع کارشناسی ارشد در سه گرایش زیر دانشجو می‌پذیرد:

  • مدیریت جنگل

  • علوم زیستی جنگل

  • عمران و بهره‌برداری جنگل

همچنین، از سال ۱۳۹۹، این گروه در مقطع دکتری علوم و مهندسی جنگل دانشجوی بین‌المللی می‌پذیرد که گامی مهم در توسعه فعالیت‌های علمی گروه به شمار می‌رود.

۵. جایگاه گروه در دانشکده و دانشگاه

گروه جنگلداری به عنوان یکی از گروه‌های کلیدی دانشکده، نقش محوری در آموزش، پژوهش و ارتباط با صنعت و جامعه ایفا می‌کند و با همکاری مراکز تحقیقاتی ملی و بین‌المللی، در ارتقاء سطح علمی دانشکده و دانشگاه و حل مشکلات زیست‌محیطی منطقه با تمرکز بر جنگل‌های زاگرس مؤثر است.

۶. زمینه‌های فعالیت علمی و پژوهشی

رشته علوم و مهندسی جنگل با ارائه دروس متنوع در زمینه‌های مدیریت جنگل، جنگل‌شناسی، ژنتیک، اکولوژی و مهندسی جنگل، دانش‌آموختگان را برای حفاظت، مدیریت و بهره‌برداری اصولی از جنگل‌های کشور آماده می‌سازد. این گروه با تأکید بر فناوری‌های نوین و دانش بومی، در زمینه‌های زیر فعالیت می‌کند:

  • تدوین سیاست‌ها و راهکارهای مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس.

  • ثبت و تدوین سیستم‌های سنتی مدیریت جنگل و دانش بومی مرتبط.

  • انجام پروژه‌های تحقیقاتی در زمینه مدیریت، تنوع زیستی و ژنتیک حفاظت جنگل‌های زاگرس.

  • برگزاری کنفرانس‌ها، کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی.

  • مطالعه اثرات تغییرات اقلیمی بر اکوسیستم جنگل زاگرس.

  • همکاری با سازمان‌های ملی و بین‌المللی در پروژه‌های حفاظت و بهره‌برداری پایدار از جنگل‌ها.

در مجموع، گروه جنگلداری دانشگاه کردستان با بهره‌گیری از رویکردهای نوین علمی، در مسیر حفظ و احیای منابع طبیعی و آموزش نسلی متخصص و متعهد به حفاظت از جنگل‌های زاگرس گام برمی‌دارد.