جعفر باپیری

هویت کارآفرینانه یکی از مولفه‌های اساسی در شکل‌گیری نگرش‌ها، تصمیم‌ها و رفتارهای کارآفرینانه افراد محسوب می‌شود و نقش مهمی در ورود و تداوم فعالیت‌های کارآفرینانه ایفا می‌کند. در این میان، آموزش کارآفرینی زمانی می‌تواند اثربخش باشد که فراتر از انتقال دانش نظری عمل کرده و امکان تجربه، مشارکت و یادگیری فعال را برای فراگیران فراهم آورد. از این رو، آموزش کارآفرینی تجربه‌محور به‌عنوان رویکردی موثر، ظرفیت بالایی در شکل‌دهی و تقویت هویت کارآفرینانه دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر آموزش کارآفرینی تجربه‌محور بر شکل‌گیری هویت کارآفرینانه است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی بوده و با رویکرد کیفی انجام شده است. طرح تحقیق از نوع پدیدارشناسی هرمنوتیکی انتخاب شد تا تجربه زیسته شرکت‌کنندگان از فرایند آموزش کارآفرینی تجربه‌محور به‌صورت عمیق مورد بررسی قرار گیرد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام گرفت. از میان شرکت‌کنندگان رویداد کارآفرینی امید، 20 نفر بر اساس شاخص اشباع نظری به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. و فرایند گردآوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون‌محور و به کمک نرم‌افزار MAXQDA تجزیه و تحلیل شد. یافته‌های پژوهش نشان داد آموزش کارآفرینی تجربه‌محور دارای چهار رکن اثرگذار شامل (یادگیری، منتورینگ ، شبکه‌سازی و جو حاکم) بوده است که هر یک از طریق چهار سازوکار (توانمندساز ، بازسازنده ، رهایی‌بخش و آفریننده) به شکل‌گیری هویت کارآفرینانه در دانشجویان انجامیده‌اند. ساختار این هویت شامل ابعاد شناختی، احساسی، رفتاری، اجتماعی و جمعی بود و تقویت آن به نوبه خود، قصد کارآفرینانه دانشجویان را تحت تاثیر قرار داد و تمایل آنان به فعالیت‌های کارآفرینانه را افزایش داد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند مبنایی برای طراحی و بهبود برنامه‌های آموزش کارآفرینی تجربه‌محور قرار گیرد.