درباره گروه شیلات

۱. تاریخچه تأسیس و توسعه

گروه شیلات دانشگاه کردستان از سال ۱۳۸۴ با پذیرش ۲۴ دانشجو در مقطع کارشناسی شروع به فعالیت کرد. در سال ۱۳۹۲، این گروه اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم و مهندسی شیلات، گرایش تکثیر و پرورش آبزیان نمود. از سال ۱۳۹۷، پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد گرایش بوم‌شناسی آبزیان نیز آغاز شد. در ادامه توسعه مقاطع تحصیلی، در سال ۱۴۰۱، پذیرش دانشجو در مقطع دکتری علوم و مهندسی شیلات، گرایش تکثیر و پرورش آبزیان صورت گرفت.

در حال حاضر، گروه شیلات دارای هفت عضو هیأت علمی تمام‌وقت (یک استاد، دو دانشیار و چهار استادیار) است که تخصص چهار عضو در زمینه تکثیر و پرورش آبزیان، یک عضو در بوم‌شناسی آبزیان، یک عضو در بهداشت و بیماری‌های آبزیان و یک عضو در فرآوری محصولات شیلاتی می‌باشد. این گروه به عنوان یکی از معدود مراکز آموزشی فعال این رشته در غرب کشور، به دلیل نزدیکی به اقلیم کردستان عراق، از پتانسیل بالایی برای آموزش علاقه‌مندان به این رشته در کشور عراق برخوردار است.

گروه شیلات مجهز به تجهیزات و دستگاه‌های متنوع آزمایشگاهی برای مطالعات شیلاتی است که این امکانات در هفت آزمایشگاه به مساحت حدود ۲۵۰ متر مربع توزیع شده‌اند. همچنین، این گروه دارای یک مزرعه آزمایشی کوچک (شامل سه ردیف استخر بتنی) در روستای دوشان، در نزدیکی شهر سنندج، می‌باشد.

۲. پیام مدیر گروه

«ما با تأکید بر سه اصل حفاظت، مدیریت و تولید پایدار در منابع آبی، متعهد هستیم تا با آموزش پذیرفته‌شدگان و تربیت دانش‌آموختگانی مسلط بر دانش پایه و فناوری‌های کاربردی، نقش مؤثری در شناخت همه‌جانبه بوم‌سازگان‌های آبی و حفاظت از آن، توسعه پایدار شیلاتی و تأمین امنیت غذایی با مشارکت مردمی ایفا کنیم. رویکرد ما توجه به نیازهای ملی-منطقه‌ای، شناسایی پتانسیل‌های آبزی‌پروری در استان و توسعه آن، ارتقاء بهره‌وری منابع با استفاده از فناوری‌های نوین، توسعه صنایع فرآوری محصولات شیلاتی و ارائه راهکار برای رفع چالش‌های تولید با تأکید بر ضرورت حفظ منابع آبی و تضمین سلامت آن است.»

۳. چشم‌انداز و اهداف

گروه شیلات دانشگاه کردستان با شناخت بوم‌سازگان‌های آبی، انواع آبزیان و نحوه تکثیر، پرورش، صید و فرآوری آن‌ها، در تلاش است تا علاوه بر حفظ بوم‌سازگان‌های آبی کشور، در زمینه خودکفایی، تأمین بخشی از نیاز پروتئینی و اشتغال‌زایی برای جوانان اقدام نماید. این گروه قصد دارد با نگرش علمی، تکیه بر یافته‌های پژوهشی و استفاده از فناوری‌های نوین، امکان بهره‌برداری صحیح و پایدار از منابع آبی، حفاظت از منابع و بازسازی ذخایر، تنوع‌بخشی و افزایش تولید، بهبود کیفیت محصولات و اشتغال‌زایی از مجموعه شیلات را فراهم سازد.

۴. گرایش‌های تخصصی و فعالیت‌ها

گروه شیلات علاوه بر مقطع کارشناسی، در مقاطع تحصیلات تکمیلی در گرایش‌های زیر دانشجو می‌پذیرد:

  • مقطع کارشناسی ارشد:

    • تکثیر و پرورش آبزیان

    • بوم‌شناسی آبزیان

  • مقطع دکتری:

    • تکثیر و پرورش آبزیان

۵. جایگاه گروه در دانشکده و دانشگاه

گروه شیلات به عنوان یکی از گروه‌های کلیدی دانشکده، جایگاه مناسبی در آموزش، پژوهش و ارتباط با صنعت و جامعه در زمینه فعالیت‌های شیلاتی ایفا می‌کند. این گروه با تعامل با مراکز شیلاتی و تحقیقاتی منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی، در ارتقاء سطح علمی دانشکده و دانشگاه نقش مؤثری داشته و در جهت حل مشکلات محیط‌زیستی و توسعه پایدار منابع شیلاتی در منطقه و کشور تلاش می‌کند.

۶. زمینه‌های فعالیت علمی و پژوهشی

رشته علوم و مهندسی شیلات با ارائه دروس متنوع در زمینه‌های تکثیر و پرورش، بوم‌شناسی، صید و بهره‌برداری و فرآوری آبزیان، دانشجویان را با علوم مرتبط با آبزیان آشنا می‌سازد. دانشجویان در طی دوران تحصیل، ضمن کسب مهارت در موضوعات پایه علوم زیستی، با موضوعات تخصصی و کاربردی این رشته از جمله تکثیر و پرورش انواع ماهیان، سخت‌پوستان و نرم‌تنان، بوم‌شناسی آب‌ها، لیمنولوژی، هیدروبیولوژی، تغذیه، فرآوری، بهداشت و بیماری‌ها، ژنتیک و اصلاح‌نژاد و استفاده از فناوری‌های نوین همچون زیست‌فناوری و نانوفناوری آبزیان آشنا شده و مهارت‌های لازم برای تأمین نیازهای بخش‌های اجرایی و پژوهشی را کسب خواهند نمود.