پێشەک

مێژوو
بەشی ئەندازیاری کانزایی زانکۆی کوردستان بە فەرمی چالاکییەکانی لە ساڵی ١٩٩٨ دەستپێکرد بە قبوڵکردنی خوێندکار بۆ بەرنامەی دیپلۆمای کانزاکاری. لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە، قبوڵکردنی خوێندکاریشی بۆ بەرنامەی بەکالۆریۆس لە باری دۆزینەوەی کانزاکاری کردووە. دواتر، لە ساڵی ٢٠١٥ەوە، بەرنامەی ماسستەر دامەزرا بە قبوڵکردنی خوێندکار لە باری دۆزینەوەی کانزاکاری و لە ئەیلوولی ٢٠١٨دا، بەرنامەی کانزاکاری لە ئاستی بەکالۆریۆس دەستیپێکرد. هەروەها، لە ساڵی ٢٠٢٢دا، قبوڵکردنی خوێندکار بۆ بەرنامەی ماسستەر لە باری میکانیکی بەرد دەستیپێکرد. بەشەکە ئێستا ١٦٥ خوێندکاری بەکالۆریۆس لە چوونەناوە جۆراوجۆرەکان و ٢٥ خوێندکاری ماسستەری هەیە.

ئەم بەشە، بە تاقیگە و کارگە پەروەردەیی و توێژینەوەیی جۆراوجۆرەکانی لە بوارە جۆراوجۆرەکانی ئەندازیاری کانزایی، خزمەتی کۆمەڵگەی ئەکادیمی دەکات بۆ جێبەجێکردنی تێزی خوێندکاران و تەنانەت ڕێکخراو و کۆمپانیای دەرەکی. بەشەکە هەروەها پێکهاتووە لە هێزی مامۆستای گەنج و بە ئەزموون (یەک پڕۆفیسۆری تەواو، دوو پڕۆفیسۆریار، سێ یاریدەدەری پڕۆفیسۆر و یەک مامۆستا) کە بە بڵاوکردنەوەی بەڵگەنامەی زۆر لە گۆڤاری بەناوبانگدا، پێکهاتەی خزمەتگوزاری پەروەردەیی و به‌تایبەتی توێژینەوەیی پێکدەهێنن. چالاکیە پەروەردەییەکانی ئەم بەشە مەبەستی دابینکردنی کەسانی تایبەتمەندە بۆ کانەکان، پیشەسازی کانزایی، دروستکردنی بەنداوان، پرۆژەی دروستکردنی ڕێگاکان، هتد. زۆرێک لە فەراغبۆخوازەکانی ئەم بوارە لە بەشە جۆراوجۆرەکانی پیشەسازی و کانزایی پارێزگاکە وەک کارمەند، شارەزا، شارەزای بەرز، تەکنیسین و داهێنەری کار دامەزراون.

پلانی کورتخایەنی بەشەکە بریتین لە دامەزراندنی بەرنامەی ماسستەری کانزاکاری و دکتۆرای دۆزینەوەی کانزاکاری تا ساڵی ٢٠٢٧، دەستپێکردنی بەرنامەی ماسستەری زەویفیزیا لە ساڵەکانی داهاتوو و فراوانکردنی هێزی مامۆستا بۆ ١٠ ئەندام.

پێشەکی بۆ ئەندازیاری کانزایی
بوارەکانی ئەندازیاری کانزایی، بەهۆی پەیوەندی هاوکات لەگەڵ سروشت و بەکارهێنانی زانستە جۆراوجۆرەکان، یەکێکن لە بوارە بەکارهێنراو و سەرنجڕاکێشەکانی تاقیکردنەوەی ناوەندی زانکۆ، کە بەشداربووان لە گرووپی تاقیکردنەوەی بیرکاری و زانستی تەکنیکی دەتوانن هەڵیبژێرن. پێشخستنی خێرای پیشەسازی و داواکاری گەشەسەندووی بۆ پرۆژە جۆراوجۆرەکانی کانزایی و دەستکەوتنی سەرچاوە کانزاییەکان لە لایەک و گەشە و پێشخستنی زانستە جۆراوجۆرەکان لە لایەکەی تر، پێویستی بە هەنگاوێکی بەرچاو بەرەو پێشکەوتن و بەرزی کۆمەڵگا دەکەن بە پلاندانانێکی ڕاست و فراوان، پەروەردەکردنی بەهرە گەنجەکان و بەکارهێنانی باشی ئامێر و سەرچاوەی ئێستا لە کۆمەڵگادا.

گرنگی و پێویستی
گرنگی کانزا و کانزاکاری مێژوویەکی هەزار ساڵەی هەیە، بەڵام جیاواز لە ڕابردوو کە کەسەکان بە بیڵ و کەڵەک دەچوونە کانەکان، ئەمڕۆ، بەهۆی گرنگی زۆری ئەم بوارە، پێویستە شارەزانەکان چاودێری بکەن. بۆیە، ئامانجی پێشکەشکردن و دامەزراندنی ئەم بوارە ڕاهێنانی کەسانی کارا یان شارەزانە کە بتوانن هەڵسەنگاندن و دۆزینەوەی کانزاکان، هەڵسەنگاندنی سیستەمی پشتگیری و باشترکردنی ڕێگاکانی دەرهێنان بکەن.

ئەندازیاری کانزایی دابەش دەبێت بۆ چوار باری تایبەتمەندی: دۆزینەوەی کانزاکاری، کانزاکاری، پرۆسەکردنی کانزا و میکانیکی بەرد. لە باری دۆزینەوەدا، دوای دۆزینەوەی کانزاکان، جۆر و شێوەی ئەو کانزایانە دیاری دەکرێت و هەڵسەنگاندن دەکرێت. لە باری کانزاکاریدا، بەڕێوەبردن و کارپێکردنی کانەکان ئەنجام دەدرێت، چاودێری بەشە جۆراوجۆرەکان وەک ڕەوانەکردن، پشتگیری، هتد. باری تایبەتمەندی پرۆسەکردنی کانزا باسی دەرهێنانی کانزاکان و ماددە کانزاییەکان دەکات، لە کاتێکدا باری میکانیکی بەرد تیشک دەخاتە سەر جێگیری لێوارەکان و بۆشاییە دروستکراوەکان بە ڕەوانەکردن. ئەم سنوری فراوانە دەستەواژەی چالاکییە فراوانەکانی شارەزایەکی کانزایی دیاری دەکات.

توانا و شارەزایی فەراغبۆخوازەکان

• بەکارهێنانی زانیاری زەویناسی (نەخشە، بەشەکان، هتد.)

• دیاریکردنی گونجاوترین ڕێگەی دۆزینەوە بە بەکارهێنانی زانیاری تەکنیکی و زانستی پەیوەندیدار بە ناوچەی دۆزینەوە

• دیزاینکردنی تۆڕێکی باشی دۆزینەوەی سەرەتایی (زەویفیزیا، زەویکیمیا و ڕەوانەکردن)

• ژمێریاری پارامێتەرە بنەڕەتییەکان، پایە، کۆگای کانزا و هەڵسەنگاندنی ئابووری

• بەکارهێنانی زانیاری بەدەستهاتوو لە کاتی کارەکانی دەرهێنانی کانزادا بۆ دیاریکردنی زیاتری پارامێتەرە بنەڕەتییەکان، پایە و کۆگای کانزا

• شیکردنەوەی جێگیری پێکهاتەکانی کانزایی، دروستکردنی ڕێگاکان و دروستکردنی بەنداوان و لێکۆڵینەوە لە کاریگەری فاکتەرە جۆراوجۆرەکانی زەویناسی لەسەریان و ڕێگاکانی چارەسەرکردن

فرصەتی کاری فەراغبۆخوازەکان
ئێستا، بەشی کانزاکاری وڵاتەکەمان تێکڕای گەشەکردنی ٦.٥٪ هەیە، کە پێویستە بگاتە ١٥٪. گەیشتن بەم گەشەکردنە پێویستی بە شارەزای دروستکەری تەکنەلۆژیا هەیە، به‌تایبەتی لە بوارە جۆراوجۆرەکانی دەرهێنانی کانزادا. گەیشتن بە بازاڕە جیهانییەکان تەنها لە ڕێگەی کۆنترۆڵی کوالێتی و ستانداردکردنی بەرهەمە کانزاییەکانەوە ئەستەمە. ئەمڕۆ، ئێمە پێویستمان بە فەراغبۆخوازی حەزدار و داهێنەری ئەندازیاری کانزایی هەیە تا بەبێ پشت بەستن بە شارەزای بیانی، شایانی گەشە و زیادبوونی دەرهاتەکانی ئەم بەشە بین. جگە لە وەزارەتی پیشەسازی، کان و بازرگانی، فەراغبۆخوازەکانی ئەم بوارە دەتوانن لە وەزارەتی نەوت لە باری ڕەوانەکردن، وەزارەتی وزە لە باری ئاوی ژێرزەوی و دروستکردنی بەنداوان، کارگەکانی وەزارەتی ڕێگاکان و شارەوانی بۆ ڕەوانەکردنی ڕێگاکان و تونێلەکان، کۆمپانیای مەترۆ و ڕێکخراوی وزەی ئەتۆم کاریان بکەن.

فەراغبۆخوازەکانی ئەندازیاری کانزایی دەتوانن لە ڕێکخراوەکانی خوارەوە کاربکرێن:

• ڕێکخراوی زەویناسی و ڕێکخراوەکانی پیشەسازی و کانەکانی پارێزگاکان

• ڕێکخراوی وزەی ئەتۆم

• وەزارەتی نەوت

• کۆمپانیاکانی کانزایی

• کۆمپانیاکانی دروستکردنی تونێل، دروستکردنی بەنداوان و دروستکردنی ڕێگاکان