دسترسی سریع

بدنه خبر

دانشگاه کردستان / پورتال اخبار / بدنه خبر
تدوین استاندارد بین المللی
جمعه، 20 مهر 1397
تدوین استاندارد بین المللی
فناوری نانو - ارزیابی سمیت نانو مواد در دریاچه های آب شور با استفاده از ناپلی آرتمیا (.sp Artemia)
کمیته فناوری نانو سازمان جهانی استاندارد (229 TC/ISO) به منظور استانداردسازی کلیه فعالیتها در زمینه فناوری نانو شکل گرفته است و جمهوری اسلامی ایران یکی از 33 عضو اصلی این کمیته می باشد. این کمیته دارای پنج کارگروه تخصصی است که کارگروه شماره سه در حوزه توسعه و تدوین استانداردها در زمینه مسائل زیست محیطی، ایمنی و سلامت، (WG3) با عنوان "سلامتی، ایمنی و محیط زیست" تعیین تجهیزات حفاظت شخصی و کنترل های مهندسی، تدوین دستورالعمل های ایمنی، بررسی و ارزیایی سمیت و خطرات در حوزه فناوری نانو فعالیت می کند. با وجود فعالیت کمیته مذکور از سال 2005، پیشنهاد تدوین اولین استاندارد محیط زیستی در کارگروه شماره سه در اردیبهشت 1394 به طور رسمی از طرف ایران به کمیته بین المللی استانداردسازی فناوری نانو ارائه گردید و مراحل تدوین آن با حمایت کمیته استانداردسازی فناوری نانوی ستاد ویژه توسعه فناوری نانو و با مسئولیت دکتر سید علی جوهری عضو هیئت علمی گروه شیلات دانشگاه کردستان و همکاری پژوهشگران دانشگاه های علوم پزشکی ایران و علم و صنعت ایران و دکتر Yu Je-Il از دانشگاه Hoseo کره جنوبی شروع شد. سرانجام پس از دو سال و نیم پژوهش دانشگاهی و بحث و تبادل نظر در نشست های مختلف سازمان ایزو، این استاندارد در آبان ماه 1396 به عنوان سندی بین المللی برای انتشار تصویب شد و هم اکنون در تارنمای این سازمان قابل دسترسی است.
در سند منتشر شده، یک روش آزمایش برای بهینه سازی و به حداکثر رساندن قابلیت اطمینان و تکرار پذیری آزمایشات سم شناسی انجام شده بر روی ناپلی آرتمیا ارائه گردیده است که با استفاده از آن می توان مشخص کرد که هر یک از نانو مواد به چه میزان برای آبزیان ساکن آب شور (بویژه آرتمیا) سمی هستند. این سند، به عنوان رهنمودی برای استفاده در آزمایشگاهای بوم سم شناسی که توانایی تخم گشایی و پرورش گونه های آرتمیا و ارزیابی سمیت نانو مواد با استفاده از گونه های مختلف ناپلی آرتمیا را دارند، در نظر گرفته شده است. در این روش از گونه های ناپلی آرتمیا و محیط زیست های شبیه سازی شده (آب دریای مصنوعی)، برای بررسی اثرات نانو مواد استفاده می شود. سند منتشر شده قابلیت کاربرد برای ارزیابی پتانسیل سمیت انواع مختلفی از نانو مواد، همچون نانو ذرات، نانو پودرها، نانو فیبرها، نانو لوله ها، نانو سیم ها و همچین نانو موادی که به حالت توده ای و یا کلوخه ای تبدیل شده اند را دارا می باشد.
دلایل برتری استفاده از آرتمیا به عنوان مدل زیستی در سم شناسی آبزیان آب شور:
  • استفاده از جانور بی مهره ای همچون آرتمیا باعث نگرانی کم تری نسبت به استفاده از گونه های حیوانات مهره دار می شود
  • دانش و اطلاعات خوبی درباره بوم شناسی و زیست شناسی گونه های مختلف آرتمیا وجود دارد
  • آرتمیا دارای پراکندگی جغرافیایی بسیار بالایی در استخرها و دریاچه های آب شور در نقاط مختلف دنیا می باشد
  • انجام انواع آزمایشات زیستی بر روی آرتمیا ساده است و از نظر اقتصادی نیز کار با این موجود ارزان و دارای صرفه است
  • اندازه کوچک بدن ناپلی آرتمیا اجازه می دهد تا آزمایش بر روی این جاندار در پلیت ها یا بشرهای کوچک و به راحتی انجام پذیرد
  • آرتمیا به دامنه گسترده ای از شوری و دمای آب سازگاری دارد و بنابر این استفاده از این جاندار برای بررسی اثرات تغییر اقلیم همچون تغییرات دمایی و نوسانات شوری در بوم سازگان های آبی امکان پذیر است
  • نگهداری و پرورش آرتیما در آزمایشگاه بسیار ساده و ارزان است
  • چرخه زندگی آرتمیا کوتاه است، بنابر این برای آزمایشات رشد، تولید مثل و سمیت کوتاه مدت مناسب است
  • تخم های نهفته یا سیست های آرتمیا به صورت تجاری و به آسانی قابل دسترسی هستند و این امر باعث می شود تا انجام آزمایشات بر روی این گونه برای پژوهشگران در سرتاسر دنیا امکان پذیر باشد. تخم یا سیست این جاندار را می توان برای سال ها در شرایط سرد و خشک نگهداری کرد، بدون این که تأثیری بر قابلیت ادامه زندگی آن ها پس از خروج از تخم ایجاد شود. سیست ها به فاصله زمانی کمی پس از غوطه وری در آب دریا، تخم گشایی شده و تا زمان شنای آزاد ناپلی ها، تنها حدود 24 ساعت زمان لازم است
  • تخم گشایی سیست ها، جاندارانی با سن، ژنوتیپ و شرایط فیزیولوژیکی یکسان و مشابه در اختیار قرار می دهد
 
منبع: معاونت پژوهشی دانشکده منابع طبیعی
 
پورتال اخبار